تبلیغات
تاریخ و ادبیات ایران زمین - بزرگترین عملیات نجات‌بخشی با مشارکت 8 کشور در تنگه بلاغی

 

 سه شنبه 4 دی 1386

بزرگترین عملیات نجات‌بخشی با مشارکت 8 کشور در تنگه بلاغی [عمومي , ]

تهران _ میراث خبرگروه استان ها؛ حسن ظهوری(۱۱ مهر ۱۳۸۴):
صدها میلیون تومان اعتبار، حضور 8 تیم مشترك باستان شناسی خارجی از نقاط مختلف دنیابه همراه باستان شناسان ایرانی، كاوش های مداوم یكساله در وجب به وجب راه شاهی و تلاش های داخلی و بین المللی برای نجات بخشی تنگه بلاغی پاسارگاد؛ نشان از آن دارد كه این محوطه باستانی ارزشمند از هویت مرزهای ایران فراتر رفته و آوازه جهانی آن، رهنمود پژوهش های علمی مسیر شاهان هخامنشی شده است.
امروز با جرات می توان گفت كه موجی از دلواپسی جهانیان چشم به زمان آبگیری سد سیوند دوخته كه چگونه 130 اثر باستانی و تاریخی تنگه بلاغی را آرام آرام در موجی از آب های رودخانه پلوار غرق می كند. مرگی تدریجی كه تاریخ فرهنگ و تمدن ایران را با خود به عمقی از آب های دریاچه سد سیوند می برد. شاید هیچ گاه تنگه بلاغی نمی دانست رودخانه ای كه سالیان دراز در بالین خود پرورانده بود آنقدر بزرگ می شود كه آغوش بلاغی را هم می بلعد تا بزرگتر به نظر آید.
اگر چه آبگیری سد سیوند آینده غم انگیزی برای محوطه های باستانی تنگه بلاغی دارد؛ اما داستان تنگه بلاغی و سد سیوند امروز به یكی از فرخنده ترین قصه های باستان شناسی جهان بدل شده است و آیندگان از آن خواهند گفت. قصه تلاش گروهی از كاوش گران یادگاری های تاریخ كه به بلاغی نه به عنوان یك تنگه كه آن را مسیر عبور بزرگترین شاهان هخامنشی و سكونت گاه انسان های بی شماری دیدند. آنها تلاش كردند تا آنچه تاریخ بلاغی در خود پنهان كرد بود، ترسیم كنند و در آخر ...

***


زمستان سال 81 زمانی كه 10 سال از ساخت سد سیوند می گذشت عده ای از كارشناسان مركز پژوهشی پاسارگاد با آگاهی از این موضوع كه سد سیوند در مسیری موسوم به راه شاهی ساخته شده است، برای بررسی و شناسایی راهی تنگه بلاغی شدند. این كارشناسان برای نخستین بار در یافتند كه تنگه بلاغی تنها محل گذر شاهی نبوده است و آثار فراوانی در این محوطه باستانی وجود دارد.
«بابك كیال»، سرپرست مجموعه باستانی پاسارگاد در این باره می گوید: «از ابتدا سازمان میراث فرهنگی از وجود آثار باستانی در تنگه بلاغی خبر نداشت. تصور می شد كه ارزش و اهمیت این محوطه باستانی تنها به عبور مسیری موسوم به راه شاهی خلاصه می شود. بازدید هیات بررسی و شناسایی مجموعه باستانی پاسارگاد منجر به افشای آثار موجود در این تنگه شد.»
از آنجایی كه این عده از كارشناسان پاسارگاد باستان شناس نبودند؛ از باستان شناسی بومی به نام «فرهاد زارعی كرد چولی» خواستند تا محدوده آبگیری سد سیوند در تنگه بلاغی را مورد بررسی و شناسایی باستان شناسی قرار دهد. مطالعات او در سال 1382 آشكار كرد كه تنگه بلاغی فراتر از راه شاهی و چند «خرفت خانه» كه به چشم دیده می شد ارزش و اعتباری باستانی دارد كه از دیده پنهان مانده و خاك های این تنگه آن را در خود فرو برده است.
با درج اخباری مربوط به غرق محوطه های باستانی در تنگه بلاغی پس از آبگیری سد سیوند؛ كم كم نگاه برخی مسئولان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری كشور به همراه سازندگان سد؛ متوجه فاجعه بزرگی می شود كه پیش تر انتظار آن را نداشتند. سد سیوند قصد دارد نه تنها راه شاهی را كه بخشی از محوطه های باستانی موجود در تنگه كه احتمال می رود هخامنشی باشند نیز غرق كند.
ارتفاع سد سیوند از سطح دریا 5/1819 متر است و عمق دریاچه آن در بخش های مختلف تنگه متفاوت است.
اوایل سال 1383 توجه بنیاد پژوهشی پارسه و پاسارگاد جلب موضوع سد سیوند می شود. محمد حسن طالبیان؛ رئیس این بنیاد پس از بازدیدی از منطقه اهمیت موضوع را به سمع نظر مدیران كلان سازمان میراث فرهنگی می رساند و گروهی از باستان شناسان ایرانی در دو نوبت به سرپرستی فرهاد زارعی و محمد تقی عطایی مسئول بررسی و شناسایی آثار تنگه بلاغی می شوند.
كیال در این باره می گوید: «بررسی و شناسایی باستان شناسی عطایی كه در راستای تكمیل كاوش های زارعی بود حدود 15 روز به طول می كشد و نتایج آن سبب شد كم كم پس از ثبت جهانی پاسارگاد در فهرست میراث جهانی در تیرماه سال 83؛ شهریور همان سال موضوع سد سیوند و آثار موجود در تنگه بلاغی اهمیت بسیاری پیدا كند.»
در شهر یور سال 83 «مسعود آذرنوش» رییس پژوهشكده باستان شناسی سازمان میراث فرهنگی كشور در مورد ساخت سد و فرو رفتن محوطه های باستانی در تنگه بلاغی پس از آبگیری سد گفت: «به علت ساخت سد سیوند در دورن تنگه بلاغی؛ بخشی از این تنگه كه قسمتی از محوطه های باستانی مجموعه پاسارگاد را در بر می گیرد به همراه آثار باستانی و تاریخی باقی مانده در آن از دوران های گذشته به زیر آب دریاچه فرو می رود.»
این خبر رسمی كه در ادامه اخبار مربوط به غرق محوطه های باستانی تنگه بلاغی بوده است سبب شد تا موضوع بیش از گذشته اهمیت پیدا كند. تنگه بلاغی با اخبار مشابه نگرانی های جهانیان را هم بر انگیخت.
شهریور همان سال مسئولان بنیاد پژوهشی پارسه و پاسارگاد با اعلام اطلاعیه ای از كارشناسان جهانی دعوت كردند تا برای نجات بخشی آثار موجود در تنگه بلاغی به ایران بیایند.
محمد حسن طالبیان در مورد دعوت از كارشناسان جهانی برای نجات بخشی محوطه های باستانی در تنگه بلاغی كه براساس یك فراخوان جهانی صورت گرفت، می گوید: «با توجه به این كه در تنگه بلاغی آثار و محوطه های باستانی بسیار زیادی وجود دارد و نجات بخشی آنها باید در قالب عملیات اضطراری و در سطح بین المللی و جهانی انجام می گرفت با ارایه فراخوانی جهانی به تمامی مراكز علمی جهان برای كاوش های باستان شناسی گسترده و انجام اقدامات نجات بخشی ایران، از کارشناسان جهانی دعوت به همكاری كردیم.»
محمد حسن طالبیان در ادامه گفت: «فراخوان طرح نجات بخشی و استفاده از كمك های جهانی دارای دو بخش بود كه یكی مربوط به نجات بخشی محوطه های باستانی درون تنگه و دیگری به ارایه راهكارهایی برای جلوگیری از تاثیرات ساخت سد بر منطقه و آثار تاریخی آن مربوط می شد.»
با ارایه این فراخوان كارشناسان كشورهای ایتالیا، آلمان، فرانسه، انگلستان، استرالیا،‌ لهستان و ژاپن برای حضور در درون تنگه و نجات محوطه های باستانی اعلام آمادگی كردند.
اعلام آمادگی كارشناسان و باستان شناسان خارجی مسئولان داخلی را بر آن داشت تا مقدمات حضور این كارشناسان را آماده كنند. دی ماه سال 83 «منیرو بوشناكی»، معاون فرهنگی سازمان جهانی یونسكو به دعوت مسئولان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به ایران دعوت شد تا از لوح ثبت جهانی پاسارگاد پرده برداری كند. بوشناکی پس از کسب اطمینان از عدم آسیب رسیدن به مقبره عظیم کوروش، شاه هخامنشی، درباره تهدیدات ناشی از ساخت سد سیوند به مسئولان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری گفت:«باید تلاش کنید اهمیت تنگه را از لحاظ تاریخی و هویتی به مسئولان کشوری تان گوشزد کنید. از طرف دیگر باید بکوشید تا صدای شما به گوش جهانیان برسد. من نیز به سهم خود در آگاه سازی مدیران یونسکو خواهم کوشید. تنگه بلاغی تنها بازمانده راه معروف شاهی در جهان است که با زیر آب رفتن این بخش، تنها شاهد راه سازی آن دوران را از دست خواهیم داد. »
تشكیل كمیته راهبردی جهانی مرحله بعدی تلاش میراث فرهنگی برای نجات بخشی تنگه بلاغی بود. تشكیل این كمیته زیر نظر یونسكو باعث می‌شد تا كارشناسان بیشتری برای حضور در ایران اعلام آمادگی كنند و نجات این محوطه‌ها طبق برنامه و مشورت جهانی انجام شود. در ادامه این تلاش ها مسئولان سد سیوند نیز آمادگی خود را برای نجات محوطه های موجود در تنگه بلاغی اعلام كردند و به پروژه نجات بخشی تنگه بلاغی ملحق شدند.
باستان‌شناسان ایرانی و ایتالیایی، نخستین هیات كاوش گران تنگه بلاغی بودند كه از اواخر بهمن ماه سال 1383 فعالیت های شناسایی و نجات بخشی خود را در این محوطه باستانی آغاز كردند. آنها با ادامه كاوش‌های خود در دریاچه سد سیوند در كنار راه شاهی یك دهكده متعلق به دوران هخامنشی را كشف كردند.
«علیرضا عسگری»، سرپرست ایرانی تیم مشترك ایران و ایتالیا در این باره گفت: «با ادامه كاوش‌ها در یكی از محوطه‌های باستانی در داخل تنگه بلاغی كه تصور می‌كردیم متعلق به دوره فراهخامنشی باشد و با جمع‌آوری پنج هزار قطعه سفال از سطح این محوطه و در زیر یك لایه آب‌رفتی به بقایای معماری و سازه‌هایی سنگی متعلق به یك دهكده به جای مانده از دوران هخامنشی برخورد كردیم.»
این كشف بزرگ سبب شد تا كاوش ها در تنگه بلاغی جدی تر شود و باستان شناسان انتظار یافتن آثار ارزشمند تری را داشته باشند.
پس از كاوش ایتالیایی ها سه هیات ایرانی _ لهستانی، ایرانی _ آلمانی و ایرانی _ فرانسوی به صورت همزمان كاوش در تنگه بلاغی را آغاز كردند.
هیات ایرانی _ لهستانی موفق شدند تا در بررسی های خود آثار منحصر به فردی از یك دیوار كه بخشی از محوطه تنگه بلاغی را محصور كرده و احتمال می رفت دیوار دفاعی باشد به همراه كوره سفال‌گری متعلق به هفت هزار و 500 سال پیش و ظرف بزرگی كه قطر بدنه آن یك متر و 23 سانتی‌متر و بیش از یك متر و 40 سانتی‌متر طول و 120 كیلوگرم وزن دارد را كشف كنند. ادامه این بررسی ها در كناره راه شاهی منجر به كشف یك روستا و قبرستان متعلق به اواخر دوران ساسانی و اوایل دوره اسلامی شد. پایان كاوش های این هیات نیز مصادف با كشف ساختارهای معماری شد كه برای تولید نوعی نوشیدنی الکلی مورد استفاده قرار می‌گرفته است.
«علی اسدی»، سرپرست ایرانی تیم مشترك ایران و لهستان در مورد كشف این ساختارهای معماری گفت: «با ادامه كاوش‌های نجات‌بخشی در یكی از محوطه ها به یك حوض شیب‌دار را كه به یك جوی منتهی می‌شود و در ثبت آن بقایای قطعات سفال‌های شكسته وجود دارد، برخورد كردیم كه برای ساخت نوعی نوشیدنی از آن استفاده می‌شده است.»
همزمان با كاوش های هیات ایرانی _ لهستانی، هیات ایرانی _ فرانسوی مطالعه روی بقایای به جای مانده از سنگ‌چین‌های موسوم به راه شاهی در این تنگه را آغاز كردند. این تیم با كاوش‌های نجات بخشی در یكی از گورستان‌های كلان سنگی كشف شده در دریاچه سد سیوند در تنگه بلاغی بقایای اسكلت یك مرد بزرگ سال و یك ظرف سفالی را كشف كردند. به گفته عطایی، سرپرست هیات ایرانی تیم ایران _ فرانسه بررسی‌های انسان شناسی روی این اسكلت و اسكلت‌های احتمالی آینده می‌تواند اطلاعاتی را در مورد علت مرگ، وجود بیماری‌های احتمالی و خصوصیات فیزیكی ساكنان این منطقه در اختیار قرار دهد. باستان‌شناسان ایرانی و فرانسوی در بررسی‌های این گورستان یك هكتاری توانسته‌اند حداقل 40 تا 60 قبر را شناسایی كنند.
در همین حال «بابك كیال»، سرپرست مجموعه باستانی پاسارگاد در مورد محوطه‌های باستانی شناسایی شده، گفت: «در این بررسی‌های باستانی آثاری شامل تپه‌های پیش از میلاد، كوره‌های ذوب فلز، غار و سكونتگاه‌های پیش از میلاد، دو قبرستان دسته جمعی مربوط به دوران اشكانی و آثار دیگر به دست آمده است.»
تیم مشترك باستان‌شناسان ایران و آلمانی نیز با شروع كاوش‌های نجات‌بخشی در محوطه باستانی پشت سد سیوند در تنگه بلاغی یك محوطه باستانی مربوط به هفت هزار سال پیش را به همراه یك مهر باستانی متعلق به پنج هزار و 500 سال پیش كشف كردند.
هیات ایرانی _ ژاپنی گروه بعدی باستان شناسان پروژه نجات بخشی تنگه بلاغی بودند كه كارشان را در خرداد سال 84 آغاز كردند. دو غار باستانی مربوط به دوره پارینه سنگی ( 10 هزار سال پیش ) و كشف ابزارهای سنگی از این غارها حاصل تلاش این هیات بود.
در همین زمان روزنامه گاردین چاپ انگلستان در گزارشی به نقل از مقامات یونسكو از تمام كارشناسان بین المللی سراسر جهان خواست تا برای نجات بخشی محوطه های باستانی تنگه بلاغی كمك های لازم را انجام دهند.
كاوشهای باستان شناسی تنگه بلاغی را به موضوعی جهانی بدل كرد و با نزدیك شدن زمان آبگیری سد سیوند نگرانی ها در خصوص غرق شدن محوطه های باستانی تنگه بالاغی بیشتر می شد. این نگرانی ها باعث می شود تا به در خواست سازمان میراث فرهنگی و گردشگری كشور و مذاكرات صورت گرفته بین وزیر نیرو و رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری كشور، وزارت نیرو اعلام كند برای كاوش های باستان شناسی در محوطه های باستانی تنگه بلاغی و نجات محوطه های باستانی پشت سد سیوند 100 میلیون تومان اعتبار در نظر می گیرد.
محمد حسن طالبیان در این باره گفت: «از زمان اعلام این خبر تا امروز همچنان این پول به سازمان میراث فرهنگی و پروژه نجات بخشی داده نشده است و ما امیدواریم تا هرچه سریعتر مسئولان وزارت نیرو به وعده های خود عمل كنند.»
«مسعود آذر نوش»، با اشاره به رقمی تقریبی از هزینه های انجام گرفته در تنگه بلاغی گفت: «تا كنون حدود 300 میلیون تومان برای انجام كاوش های باستان شناسی در تنگه بلاغی خرج شده است و با ادامه پروژه این رقم به بیش از این نیز می رسد. تا كنون تمام این هزینه ها توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری كشور انجام شده است و ما همچنان در انتظار وعده های مزارت نیرو در پرداخت اعتبارات هستیم.»
نگرانی افكار عمومی وزارت نیرو را بر آن داشت تا در اقدامی تازه قصد انجام آبگیری آزمایشی داشته باشد تا در صورت احتمال آسیب به آثار تاریخی منطقه برای برطرف كردن مشكل اقدام شود.
از جمله موضوعاتی كه جریان نجات بخشی تنگه بلاغی را از یك جریان علمی فرهنگی به سمت جریانی سیاسی سوق داد خبر غرق شدن پاسارگاد و تخت جمشید بود كه توسط خبر گزاری های خارجی و عده ای از ایرانیان خارج از كشور مطرح شد. این گفته ها سبب شد تا مسئولان سازمان میراث فرهنگی به پاسخ گویی در مقابل این گفته ها برآیند.
«سید محمد بهشتی»، رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری كشور اخبار مربوط به غرق شدن پاسارگاد در سد سیوند را كذب محض خواند و این اخبار را ناشی از كوشش برخی افراد برای قرار دادن موضوع میراث فرهنگی در مناقشات سیاسی دانست.
او گفت: «هم اكنون موضوع غرق شدن پاسارگاد در سد سیوند ابزار مناقشات سیاسی قرار گرفته است یعنی اشخاصی كه نام آشنایی دارند و به هر شكل مشكلی با جمهوری اسلامی دارند، سعی می كنند تا از این طریق به اهداف سیاسی خود جامه عمل بپوشانند. این افراد نمی دانند كه با این كارشان خسارتی به مراتب سنگین تر از غرق شدن پاسارگاد در سد سیوند به تاریخ و فرهنگ این مرز و بوم وارد می كنند. اگر از این افراد پرسیده شود كه سد سیوند كجاست و یا پاسارگاد در كجا واقع شده است، نمی دانند. برای آنها مهم این است که پاسارگاد در سد سیوند غرق شود و از این خبر به عنوان ابزار قرار دادن موضوع میراث فرهنگی در مناقشات سیاسی شان بهره ببرند.
بهشتی با اشاره به كارهای انجام گرفته در تنگه بلاغی گفت: «این اولین بار است که در ایران هشت تیم خارجی به صورت هم زمان برای نجات آثار باستانی تلاش می کنند. شاید بتوان گفت چنین همکاری بین گروه ها و کشور های مختلف تا امروز بی سابقه بوده است.
در توضیح مسئولان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری آمده است:‌ «پاسارگاد تا آخرین نقطه دریاچه سد سیوند حدود 7 كیلومتر فاصله دارد و تخت جمشید نیز با 10 برابر این مسافت در 70 كیلومتری این دریاچه قرار گرفته است. به همین دلیل خطر غرق شدن پاسارگاد منتفی است و هیچ خطری تخت جمشید را تهدید نمی كند. تنها رطوبت ناشی از آب دریاچه پاسارگاد را تهدید می كند كه با پایین آمدن میزان آبگیری این خطر نیز كمتر می شود.»
در حال حاضر كاوش در تنگه بلاغی آخرین ماه های خود را سپری می كند و این تازه نخستین فصل از كاوش های باستان شناسی این محوطه است.
«محمد حسن طالبیان»، مدیر پایگاه پژوهشی پارسه و پاسارگاد با اشاره به این نكته كه فعالیت های انجام گرفته در محدوده پشت سد سیوند امروز به الگوی مناسبی برای نجات بخشی محوطه های باستانی تبدیل شده است، گفت: «در جریان این فعالیت ها تاكنون آثار زیادی كه می توان آن ها را درحدود 130 اثر نام برد، شناسایی شده است در صورتی كه ادامه این مطالعات منجر به شناسایی اثر منحصر به فرد و ارزشمندی شود، مانع از انجام آبگیری سد سیوند خواهیم شد.»
به گفته طالبیان موضوع كاوش های تنگه بلاغی تا اوایل دی ماه مشخص می شود و بنیاد پارسه و پاسارگاد قصد دارد تا پس از پایان این كاوش ها در كنفرانسی بین المللی كارهای انجام گرفته در تنگه بلاغی را مورد بررسی قرار دهد.
این بنیاد در نظر دارد روی 48 نقطه در محوطه پاسارگاد كاوش اضطراری انجام دهد. پیش از این حدود 24 نقطه مورد حفاری غیر مجاز واقع شده بود كه اطلاعات این نقاط از بین رفته است. در حال حاضر 12 نقطه در این محوطه كاوش شده است و 4 نقطه دیگر در دست كاوش و بررسی است.
به تازگی یك كمیته فنی مشترك با توافق وزیر نیرو و رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری كشور،مامور رسیدگی به نحوه آبگیری وتراز دریاچه سد سیوند شده است.
«پرویز فتاح»، وزیر نیرو در این باره گفت: «با توجه به هماهنگی بسیار خوبی كه میان وزارت نیرو و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به وجود آمد، كمیته مشترك در سطح معاونان از این هفته فعالیت خود را آغاز می‌كند تا نه تنها سد سیوند بلكه تمامی پروژه‌های عمرانی وزارت نیرو به ویژه طرح‌های سدسازی با رعایت ضوابط و ملاحظات مورد تاكید سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به اجرا درآید.»‌
او گفت: «درباره سد سیوند مقرر شد نحوه آبگیری و محاسبات تراز سد و دریاچه پشت سد مطابق مطالعات و نظرات كارشناسان میراث فرهنگی انجام شود.»
هم اكنون در ادامه كاوشهای نجات بخشی تیمی متشكل از باستان شناسان آلمانی و ایرانی موفق شدند بقایای كوره های ذوب آهن از دوره اسلامی را در تنگه بلاغی كشف كنند.
«مسعود آذر نوش»، رئیس پژوهشكده باستان شناسی با اشاره به فعالیت های نجات بخشی تنگه بلاغی می گوید: «آنچه در تنگه بلاغی طی یك سال گذشته رخ داد، اتفاقی فرخنده بود؛ از آن جهت كه نخست كارهای انجام گرفته در تنگه بلاغی سطح آگاهی اجتماعی را نسبت به موضوع میراث فرهنگی ارتقاع داد و دوم آنكه می توان با افتخار گفت در زمینه پژوهش چنین برنامه منسجمی با حضور هیات های خارجی و ایرانی نه تنها در كشور كه در منطقه انجام نگرفته بود.»
او در ادامه گفت: «این كاوش ها و برنامه های مطالعاتی سبب شد تا نتایجی مثبتی بدست آید و تجربیات گرانبهایی كسب شود. ما امیدواریم تا در آینده با همكاری وزارت خانه ها و دستگاه های برنامه های عمرانی بتوانیم مشابه چنین برنامه وسیعی را داشته باشیم.»
عملیات نجات بخشی تنگه بلاغی امروز به یكی از بزرگترین الگو های نجات بخشی در دنیا بدل شده است. آنچه كه در این تنگه باستانی طی یك سال گذشته اتفاق افتاد تا امروز بی نظیر بوده است و می توان با افتخار گفت كه باستان شناسی كشور گامی فراتر از یك گام بزرگ برداشته است.
با شروع آب‌گیری سد، در حدود 8 كیلومتر از تنگه بلاغی به همراه آثار درون آن به زیر آب فرو خواهد رفت. این تنگه در 9 كیلومتری پاسارگاد واقع شده است.
امروز به خاطر آنكه تنگه بلاغی غرق می شود؛ داستان نجات بخشی تنگه بلاغی ماجرایی نه چندان جذاب است اما آیندگان آن را قصه ای عامه پسند می خوانند.

http://reirazi.persianblog.ir/

 

نوشته شده بدست محسن قاسمی شاد در  سه شنبه 4 دی 1386  و ساعت 01:12 ق.ظ

ویرایش شده در -  و ساعت -

پیوند

(نگرش

 


نوشتار پیشین...

  ویژه‌نامه هفتم آبان‌ماه 1393، به مناسبت روز بزرگداشت كوروش بزرگ

  ویژه‌نامهٔ جشن ملی اسفندگان (سپندارمذگان) روز مهر ایرانی

  ویژه‌نامهٔ 21 آذر، روز نجات آذربایجان و گریز اهریمن

  خبرهای میراث فرهنگی و طبیعی از رسانه‌ها - 10 تیرماه 1391

  شماره 71 ماهنامه خواندنی منتشر شد

  راه اندازی دو تارنما در حوزه‌ی ایران‌شناسی

  سامانه جمع آوری امضا برای دریای مازندران

  جشن نوروز جمشیدی خجسته باد

  جشن ملی اسفندگان بر ملت بزرگوار ایران همایون باد

  نقدی بر یادداشت دکتر پیروز مجتهدزاده

  نوشتارهای نوین در تارنگار تاریخ و ادبیات ایران زمین 10 بهمن87

  هنرمندان خردسال 17 کشور در نمایشگاه بین المللی جوانه

  معرفی کتاب مهاجرت سوسیالیستی

  گاه شمار غائله آذربایجان

  ویژه‌نامه دی‌گان

تارنگار من ...

  تارنگار من

  رایانامه

[yahoo]


بایگانی ...

 نویسندگان

محسن قاسمی شاد (254)


موضوعات

عمومي (159)
تاریخ (24)
ادبیات (13)
اجتماعی (5)


 بایگانی

آبان 1393 (1)
اسفند 1392 (1)
آذر 1391 (1)
تیر 1391 (1)
خرداد 1391 (1)
اسفند 1388 (1)
آبان 1388 (1)
فروردین 1388 (1)
اسفند 1387 (1)
بهمن 1387 (2)
دی 1387 (8)
آذر 1387 (4)
آبان 1387 (17)
مهر 1387 (13)
شهریور 1387 (11)
مرداد 1387 (2)
تیر 1387 (2)
خرداد 1387 (1)
اردیبهشت 1387 (3)
فروردین 1387 (1)


صفحات

 

 

پیوند ...

  جشن‌های ایرانی

  ایران‌بوم

  تاریخ و ادبیات ایران زمین

  سیوند

 

پیونددونی ...

امضا برای حقوق ایران در دریای مازندران (-)
دیده‌بان دریای مازندران (-)
یادمانهای باستانی (-)
تارنمای آذرگشنسپ (-)
تاریخ و ادبیات ایران زمین (-)
بایگانی پیونددونی

 

جستجو ...

جستجو در تارنگار

 

خبرنامه ...

 

آمار تارنگار...

امروز :

بازدید های امروز :

بازدید های دیروز :

كل نوشتار :

كل نظرها :

كل بازدید ها :

افراد آنلاین :